|
Hepatitis C is een van de meest voorkomende leverontstekingen in de wereld. Tot 1989 kenden we de veroorzaker van de infectie niet en werd deze vorm van hepatitis ook wel non-A, non-B hepatitis genoemd. Inmiddels weten we dat het hepatitis C virus de veroorzaker is. In Nederland komt het waarschijnlijk voor bij ongeveer 0,5 % van de bevolking. Mensen die uit het Middellandse Zee gebied afkomstig zijn, zijn vaker met dit virus geïnfecteerd. Ook komt deze infectie vaker voor bij bepaalde risicogroepen zoals druggebruikers die hun drugs spuiten. Naar schatting zijn waarschijnlijk in Nederland 160.000 mensen besmet met het hepatitis C virus.
Tot 1992 konden en werden bloed en bloedproducten nog niet op dit virus gecontroleerd en daarom zijn veel mensen door een transfusie geïnfecteerd, met name bijv. hemofiliepatiënten.
Het virus Hepatitis C is een RNA-virus en we onderscheiden 6 verschillende genotypen en enkele subtypen. Naast het infecteren van de lever, kan het virus ook op veel andere organen invloed uitoefenen, direct of indirect. We noemen dit de extra-hepatische verschijnselen. .
Hoe kun je besmet raken? Besmetting kan plaatsvinden via bloed-op-bloed contact. De kans om via seksueel contact hepatitis C te krijgen is zeer klein (veilig vrijen bij wisselende partners blijft belangrijk om besmetting met andere seksueel overdraagbare aandoeningen te voorkomen).
De belangrijkste besmettingsbronnen waren dus bloedtransfusies waarbij het bloed niet werd gecontroleerd. Momenteel is het risico op besmetting het grootst bij het spuiten van drugs (met vuile, besmette spuiten). Ook piercings, tatoeages, accupunctuur, gemeenschappelijk gebruik van scheermesjes, of tandenborstels vormen risico op het oplopen van een infectie. Ook kan besmetting plaatsvinden tijdens een bevalling, wanneer de moeder een grote hoeveelheid virus heeft. Voor risicogroepen is het raadzaam om zich te laten testen op dit virus.
Diagnose Een hepatitis C infectie kan worden vastgesteld door middel van bloedonderzoek. De verdenking op de infectie ontstaat door het waarnemen van de verhoogde transaminasen (ALAT/ASAT). In eerste instantie wordt gekeken naar de aanwezigheid van antistoffen tegen het virus. Als deze aanwezig zijn, wordt het virus RNA bepaald. Indien het virus aanwezig blijkt te zijn, wordt vervolgens het genotype bepaald en de hoeveelheid.
Bij een acute infectie duurt het 1 tot 3 maanden voor er antilichamen tegen het virus in het bloed aangetoond kunnen worden. Wanneer een chronische hepatitisinfectie is vastgesteld, is het belangrijk om de ernst van de ontsteking vast te stellen en de gevolgen die dit voor de lever heeft (bijv. door echo, leverbiopt of fibroscan).
Wat zijn de klachten en verschijnselen? Een acute infectie geeft meestal weinig specifieke klachten. Slechts in 10% van de gevallen ontstaat er geelzucht. Daarom verloopt de acute infectie vaak zonder dat iemand het opmerkt. In 80% van alle gevallen gaat de acute infectie over in een chronische infectie, omdat het lichaam er niet in slaagt het virus op te ruimen.
Het beloop van een chronische hepatitis C infectie kan sterk variëren. De schade die in de loop van de tijd aan de lever ontstaat, hangt af van de ernst van de ontsteking. De klachten van een chronische infectie zijn meestal vaag. Vaak komen klachten voor als vermoeidheid, concentratieverlies, neiging tot depressiviteit en soms is er sprake van gewrichtsklachten.
Op de lange duur (20-30 jaar) kan levercirrose ontstaan. Langdurige ontsteking leidt altijd tot littekenvorming, ook wel fibrose genoemd. Uiteindelijk leidt dit tot cirrose. Het hele proces kan wel 10 tot 30 jaar duren, afhankelijk van de ernst van de ontsteking. De ontsteking kan ook sterk wisselen. De ernst van de ontsteking wordt beoordeeld d.m.v. bloedonderzoek waarbij de hoogte van de transaminasen wordt bepaald of eventueel dmv een bioptie Het is bekend dat roken en alcoholgebruik bij hepatitis C het ontstaan van levercirrose kunnen bevorderen.
Controle van een chronische hepatitis C infectie is erg belangrijk om de ernst van de ontsteking en de gevolgen die dit voor de lever heeft, vast te stellen.
Hoe is Hepatitis C te behandelen? De standaardbehandeling bestaat uit een combinatie van peginterferon met ribavirin. Deze behandeling leidt tot een genezing in 50 tot 90% van de gevallen, afhankelijk van het genotype, het stadium van de ziekte en diverse andere factoren. Bij de behandeling moet rekening gehouden worden met het genotype. Genotype 1a en 1b en genotype 4 zijn moeilijker te behandelen. Deze genotypen hebben in het algemeen minimaal een behandeling van een jaar nodig. De behandeling van genotypen 2 en 3 daarentegen kan meestal 24 weken zijn. Het resultaat van de behandeling hangt sterk af van het kunnen toedienen van de optimale dosering gedurende de gehele behandeling. Tussentijds wordt bekeken of de behandeling in effect resulteert. De specialist kan de duur van de behandeling, de kans op genezing en de verschillende bijwerkingen van de behandeling met u bespreken.
Inmiddels zijn er nieuwe middelen die zich direct tegen het virus richten. Een aantal hiervan zijn nu zo goed getest dat ze over enige tijd beschikbaar komen. Het zijn Telaprevir en Boceprevir. Ze zullen waarschijnlijk midden 2012 voorgeschreven kunnen worden. Wel moeten deze middelen in combinatie met peginterferon en ribavirine worden gegeven.
Indien er geen ontstekingsactiviteit in de lever is of slechts een zeer geringe ontstekingsactiviteit kan vaak worden gewacht met een behandeling, vooral wanneer er geen fibrose (littekenvorming) in de lever is.
Hoe is een infectie te voorkomen? Hepatitis C kan worden voorkomen door hygiënische maatregelen en het voorkomen van risicovol gedrag. Vaccinatie tegen hepatitis C is nog niet mogelijk. Bloedcontact en gebruik van geïnfecteerde naalden vormen de belangrijkste besmettingsbronnen van hepatitis C.
Duur behandeling
- na vier weken behandeling wordt getest of het virus verdwenen is. Als het na vier weken verdwenen is, spreek je van Rapid Viral Response (RVR).
Indien na vier weken niet negatief:
- Na 12 weken wordt hoeveelheid virus opnieuw bepaald. Bij onvoldoende daling is er sprake van non-response en heeft verdere voortzetting van de behandeling geen zin. - Bij genotype 1 en 4: opnieuw controle na 24 weken. Als het virus nog steeds aanwezig is, kan een langere behandeling (dan 48 weken) worden overwogen.
Bijwerkingen behandeling
De behandeling kent veel bijwerkingen hoewel deze wel per persoon erg kunnen verschillen.
De belangrijkste bijwerkingen zijn:
- Griepachtige verschijnselen vanaf eerste dag, kan aantal dagen duren en bestreden worden met b.v. paracetamol.
-Neuropsychiatrische verschijnselen vanaf 6 weken tot 6 maanden
- Huidproblemen soms al vrij snel, soms later
- Bloedarmoede vanaf dag 1 tot na 4 weken
- Daling witte bloedcellen en bloedplaatjes in de eerste weken
Meer diepgaandere informatie lezen over Hepatitis C? Word dan lid van de NLV en krijg zo toegang tot het extra ledenmenu (naast vele andere voordelen, zoals gratis brochures en gratis toegang tot alle bijeenkomsten).
Hieronder vindt u voorbeelden van artikelen op het afgeschermde Ledenmenu.
Artikelen ziektebeelden Ledenmenu:
- Richtlijnen behandeling Hepatitis B en C
Het Nederlands Genootschap van Maag-Darm-Leverartsen heeft richtlijnen opgesteld voor de behandeling van een chronische hepatitis-B-virusinfectie en chronische hepatitis-C-virusinfectie. Er worden aanbevelingen gedaan voor de evaluatie voorafgaand aan de behandeling, de keuze en diuur van de behandeling en het vervolg tijdens en na de behandeling...
- Hepatitis: nieuwe kennis, nieuwe kansen
Verslag jaarlijks medisch wetenschappelijke dag LUMC in Leiden...
- Landelijke Hepatitisweek 2010
In januari heeft een zeer geslaagde zesde Landelijke Hepatitisweek in congrescentrum de Eenhoorn in Amersfoort plaatsgevonden. Het ging dit jaar over de medische en sociale gevolgen van hepatitis. Er werd onder meer ingegaan op behandeling en ontwikkeling van nieuwe middelen. De behandeling is de laatste jaren enorm verbeterd. Er zijn nieuwe middelen in ontwikkeling waardoor de genezingspercentages zullen stijgen en effectieve behandeling komt ook in zicht voor patiënten bij wie de huidige therapie niet lijkt aan te slaan (non-responders)...
- Vaker Hepatitis C in gevangenis
Onder Nederlandse gevangenen komt hepatitis C twintig keer meer voor dan onder de rest van de bevolking, blijkt uit onderzoek van het Nivel, dat onlangs is gepresenteerd .Doordat de ziekte zo onopvallend begint, weten veel mensen niet dat ze met hepatitis C geïnfecteerd zijn...
|