Onderzoek hepatitis B en C

In Nederland lopen een aantal studies aangaande hepatitis B en C. Hierbij een overzicht.

HEPATITIS C
1. Behandeling van leververvetting bij HCV patiënten (VUmc)
In het VU medisch centrum start binnenkort een onderzoek naar de effecten van een behandeling van leververvetting voorafgaande aan een behandeling gericht tegen hepatitis C infectie. Voor dit onderzoek worden deelnemers gezocht.
Achtergrond
Uit onderzoek is gebleken dat chronische hepatitis C infectie (HCV) gepaard kan gaan met vervetting van de lever. Waarschijnlijk speelt een verminderde gevoeligheid van het lichaam voor insuline, een hormoon van belang in de vet- en suikerhuishouding, hierbij een belangrijke rol.
Eén van de nadelige gevolgen van deze “insuline-resistentie” is dat standaard behandeling voor HCV met PEG-interferon en ribavirine minder effectief is.
Doel van het onderzoek
In deze studie wordt onderzocht of een voorbehandeling van 16 weken met het middel pioglitazon de effectiviteit van PEG-interferon en ribavirine kan verhogen.
Wie komen er in aanmerking voor het onderzoek?
Voor dit onderzoek komen in aanmerking mannen en vrouwen van 21-65 jaar, met een chronische HCV infectie, genotype 1. Deelnemers hebben al één of meerdere keren een behandeling met interferonen gehad, zonder blijvend effect.
Omdat deelnemers een magneetscan (MRI) moeten ondergaan tijdens het onderzoek, is het belangrijk dat ze geen claustrofobie, pacemaker en/of metalen implantaten, clips of splinters hebben. Andere belangrijke redenen waarom u niet zou kunnen meedoen zijn het hebben van diabetes, HIV infectie, hepatitis B infectie, hartfalen, verhoogde bloedingsneiging, of het gebruiken van meer dan 2 eenheden alcohol per dag.
Wat betekent meedoen?
Allereerst vragen wij u deel te nemen aan dit onderzoek, waarbij behandeling met het medicijn pioglitazon (of placebo) gedurende 16 weken, voorafgaat aan een hernieuwde behandeling voor HCV. Pioglitazon wordt in tabletvorm één keer daags toegediend.
Zowel voor aanvang als 16 weken na behandeling met de studie medicatie pioglitazon of placebo, als ook 12 weken na de aansluitende behandeling met PEG-interferon/ribavirine, zal een MR-spectroscopie, suikerwatertest en leverbiopsie plaatsvinden. Wanneer na de 12 weken behandeling met de combinatie PEG-interferon en ribavirine blijkt dat het aantal virusdeeltjes succesvol is afgenomen, kan besloten worden door te gaan met de behandeling, waarmee de kans om het virus kwijt te raken aanzienlijk is.
Meer informatie?
Wanneer u meer informatie zou willen, kunt u contact opnemen met een van de onderzoekers:
Mw. Drs. N. van Gerven, arts-onderzoeker
Drs. B.J. Verwer, arts-onderzoeker
Drs. T.C.M.A. Schreuder, MDL-arts/hepatoloog
Mw. Dr. C.M.J. van Nieuwkerk, MDL-arts/hepatoloog
Telefoon: 020-4440613
E-mail: Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien.

2. VIRID-studie bij hepatitis C patiënten met genotype 1 of 4 (Erasmus en UMC Radboud)
Sinds 2008 loopt in het Erasmus MC en UMC Radboud een studie waarin een dubbele dosis ribavirine wordt vergeleken met de standaarddosering bij de behandeling van hepatitis C. Daarnaast wordt behandeld met PEG-interferon. Om bloedarmoede te voorkomen wordt EPO (erythropoietine) gegeven. De studie wordt uitgevoerd in patiënten met HCV genotype 1 of 4 met een virusload >400.000 IU/mL, omdat bij deze patiënten de standaardbehandeling minder vaak slaagt. De ribavirine-dosering wordt onderzocht in deze studie omdat er aanwijzingen zijn dat met een hogere dosis ribavirine het succespercentage van de behandeling vergroot kan worden. Op de website www.virid.nl staat alle informatie, zowel voor behandelaars als patiënten. Patiënten kunnen zich aanmelden via een van de twee arts-onderzoekers, via email of telefonisch.

3. ENABLE-studie (Erasmus MC, AMC, VUmc)
Voor hepatitis C patiënten met alle genotypen die niet eerder behandeld zijn met peginterferon en ribavine en waarbij sprake is van een laag aantal bloedplaatjes. Een laag aantal bloedplaatjes ontstaat vaak als er sprake is van ernstige leverschade (cirrose) waardoor het vaak niet meer mogelijk is de behandeling met peginterferon en ribavirine te starten. In deze studie zal in eerste instantie een nieuw middel (eltrombopag) gegeven worden om de bloedplaatjes te verhogen. Indien dat lukt zal vervolgens de behandeling met de standaard dosering peginterferon en ribavirine gestart worden. Patiënten die eerder zonder succes behandeld zijn met peginterferon en ribavirine maar waarbij een verlaging in dosering noodzakelijk was door een verlaagd aantal bloedplaatjes mogen ook deelnemen aan deze studie. Deze studie vindt ook plaats in Amsterdam (VU) en in Nijmegen (Radboud). Afhankelijk van de woonplaats van de patiënt, wordt de patiënt naar een van de drie centra verwezen.

4. Studie proteaseremmer (AMC)
Vanaf heden kunnen chronische hepatitis C patiënten, die eerder behandeld zijn geweest met Peg IFN in combinatie met Ribavirine, maar bij wie het virus tijdens de behandeling niet is verdwenen, meedoen aan een nieuwe studie in het AMC. Deze nieuwe behandeling bestaat uit een combinatie van een krachtige protease remmer, dit is een stof die enzymen blokkeert die in de levercel betrokken zijn bij de vermenigvuldiging van hepatitis C, in combinatie met Peg IFN en Ribavirine, gedurende 24 weken. Al dan niet gevolgd door 24 weken Peg IFN en Ribavirine. Alle patienten krijgen de krachtige nieuwe protease remmer. Niemand krijgt een placebo.
5. Nieuwe studies in het AMC en Erasmus MC
Voor twee onderzoeken naar middelen voor de behandeling van hepatitis C zoekt PRA International in samenwerking met het Academisch Medisch Centrum en het Erasmus Medisch Centrum, patiënten met chronische hepatitis C. Voor dit onderzoek zoeken wij personen die:

bereid zijn om - afhankelijk van het type onderzoek - gedurende een periode van 7 dagen (6 nachten) of een periode 8 dagen (7 nachten) in het onderzoekscentrum van PRA International in Groningen te verblijven en daarnaast nog enkele korte bezoeken aan PRA International, het AMC te Amsterdam of het EMC te Rotterdam af te leggen (afhankelijk van het onderzoek waaraan u deelneemt);
niet roken of licht tot matig roken;
bereid zijn om voorafgaand aan het onderzoek een uitgebreide medische keuring te ondergaan;
 tussen de 18 en 65 jaar zijn; voor vrouwen geldt als extra criterium dat zij in de overgang zijn geweest en/of zich hebben laten steriliseren. Dit wegens eventuele, nog niet onderzochte, effecten van de middelen op de zwangerschap.
Periode onderzoek
De onderzoeken worden uitgevoerd in de periode april tot en met juni 2009.
Voor de exacte onderzoeksperiodes en onderzoeksdata kunt u contact opnemen met het AMC (telefoon 020 – 566 684 68) of het EMC (telefoon: 010-703 30 38) of een e-mail sturen naar de hieronder vermelde e-mail adressen.
Vergoeding
Bij deelname ontvangt u een bruto vergoeding van minimaal € 1.232 tot maximaal
€ 1.251 afhankelijk van het onderzoek waaraan u deelneemt. Daarnaast krijgt u een reiskostenvergoeding van € 0,19 netto per km, met een minimum van € 12 en een maximum van € 160 (840 kilometer) per retourreis, ongeacht de wijze van vervoer.

Meedoen of meer weten?
Telefoon AMC: 020-5668468 of e-mail: Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien.
Telefoon EMC: 010-7033038 of e-mail: Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien.

6. SCIN-studie (Erasmus MC)
Voor hepatitis C patiënten met genotype 1 of 4 die eerder niet hebben gereageerd op antivirale behandeling met (peg)interferon en ribavirine. In deze studie zal interferon continu worden toegediend met een klein pompje. Op deze manier zal worden getracht het virus continu te onderdrukken waardoor er mogelijk wèl een blijvende virologische respons optreedt. Daarnaast verwachten wij minder hevige bijwerkingen door continue toediening. Er zal ook worden behandeld met ribavirine. U kunt niet meer deelnemen aan deze studie.

7. CIRES-studie (Erasmus MC)
Voor hepatitis C patiënten met genotype 1, 2 of 3 die niet eerder behandeld zijn met (peg)interferon en ribavirine. In deze studie zal behandeld worden met een standaard dosis peginterferon in combinatie met ribavirine. Om meer te weten te komen over de exacte werking van deze behandeling en de werking van het immuunsysteem in de lever, zal op verschillende tijdstippen met een dun naaldje een cytologische punctie van de lever worden genomen. Het betreft een zogenaamde ‘fine needle aspiration biopsy’ (FNAB), hetgeen niet verward moet worden met een standaard leverbiopt waarbij een relatief veel groter hapje van de lever genomen wordt. Deze FNAB is dan ook veel minder belastend voor de patiënt.

HEPATITIS B
1. ARES-studie (Erasmus MC)
Patiënten die worden behandeld met nucleos(t)ide analogen (virusremmers zoals lamivudine, adefovir, entecavir, telbivudine en tenofovir) moeten deze therapie vaak langdurig voortzetten. Het beëindigen van de behandeling leidt namelijk in het merendeel van de patiënten tot het weer actief worden van het hepatitis B virus. Binnenkort zal er gestart worden met een studie waarbij wordt gekeken of het tijdelijk toevoegen van peginterferon aan de behandeling met entecavir leidt tot een grotere kans op een blijvende onderdrukking van het hepatitis B virus na het stopzetten van de behandeling. Hiervoor worden patiënten óf behandeld met alleen entecavir óf behandeld met een combinatie van entecavir en peginterferon. Patiënten met een chronische hepatitis B en een positief HBeAg kunnen deelnemen aan deze studie. Voor nadere informatie kan contact opgenomen worden met Jurriën Reijnders via 010-7033037 of via Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien.

2. PILOT-studie (Erasmus MC)
Voor patiënten met chronische hepatitis B die al langdurig met virusremmers worden behandeld. In deze studie zal peginterferon worden toegevoegd aan de huidige behandeling met virusremmers om te onderzoeken of een blijvende onderdrukking van het hepatitis B virus na het stopzetten van de behandeling mogelijk is. Voor nadere informatie kan contact opgenomen worden met Jurriën Reijnders via 010-7033037 of via Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien.

3. Tenofovir-studie (Erasmus MC)
In deze studie krijgen patiënten met chronische hepatitis B een standaard behandeling met tenofovir. Om meer te weten te komen over de exacte werking van deze behandeling en de werking van het immuunsysteem in de lever, zal op verschillende tijdstippen met een dun naaldje een cytologische punctie van de lever worden genomen. Het betreft een zogenaamde ‘fine needle aspiration biopsy’ (FNAB), hetgeen niet verward moet worden met een standaard leverbiopt waarbij een relatief veel groter hapje van de lever genomen wordt. Voor nadere informatie kan contact opgenomen worden met Eric Tjwa via 010-7035811 of via Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien.
4. Behandeling van chronische hepatitis B patiënten met Adefovir en Peg-IFN (AMC)
Patiënten met chronische hepatitis B en een virale 'load' van meer dan 100.000 cop/ml (17.000 IU/ml) kunnen meedoen met een studie waarbij Adenofir en Peg-IFN in combinatie gegeven worden gedurende een jaar. Voor nadere informatie kan contact opgenomen worden met Bart Takkenberg via 020-566111 (sein 59491) of via Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien.

Informatie AMC studies
Informatie over alle AMC-studies kunnen ingewonnen worden per e-mail: Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien. of per telefoon (020-5664702) op het secretariaat, waarna U terug gebeld wordt door een van de leverspecialisten.
 
Informatie Erasmus MC studies
Voor algemene informatie of vragen over één van de Erasmus-studies kunt u contact opnemen met drs. R. Roomer, drs. M. Claassen, drs. J.F. Bergmann of dr. R.J. de Knegt via 010-7033039, 010-7033036 of 06-12368887.

Bron: Nationaal Hepatitis Centrum, juni 2009