Home Leverziekten Leververvetting

Leververvetting

Verschjnselen 
Oorzaken  
Diagnose  
Behandeling 

De lever speelt een belangrijke rol bij de vetstofwisseling in het lichaam. In de eerste plaats door de productie van gal is de lever betrokken bij de vertering van de vetten in de twaalfvingerige darm.

De lever neemt afbraakproducten van vetten (de vrije vetzuren) op uit het bloed en verwerkt deze tot andere vetachtige stoffen die vervolgens weer in het bloed worden uitgescheiden. Daarnaast maakt de lever zelf cholesterol. Als er een storing in de vetstofwisseling optreedt, kan zich vet in de levercellen ophopen.

microscopisch_beeld_van_leververvetting.jpgDit wordt leververvetting of steatose genoemd. De stoornis wordt veroorzaakt door een te groot aanbod van de afbraakproducten van de vetten. De capaciteit van de lever, die verder meestal gezond is, schiet dan tekort om deze afbraakproducten te verwerken.
Het is dus een misverstand te denken dat het gebruik van vet voedsel leidt tot een vetlever.
Het vet in de lever is op zich niet schadelijk. Omdat de lever in deze situatie echter wel gevoelig is voor andere schadelijke invloeden en daardoor gemakkelijker kan beschadigen, is het toch van belang dat de oorzaak van de steatose wordt gevonden en zo mogelijk wordt aangepakt.

Verschijnselen

Verreweg de meeste mensen hebben geen klachten, maar soms kan vermoeidheid en wat vage buikpijn voorkomen. Een leververvetting wordt dan ook meestal bij toeval gevonden, vooral door afwijkingen in het laboratoriumonderzoek. Vaak gaat het om routineonderzoek, bijvoorbeeld bij een keuring of na bezoek aan de huisarts.

Oorzaken

Overgewicht

Hierbij is het aanbod van de vetafbraak producten aan de lever flink verhoogd, waardoor de lever te weinig verwerkingscapaciteit heeft en het vet in de lever gaat opslaan. Vooral de mensen die veel vet in de buik hebben, zijn hier gevoelig voor.

Insulineresistentie

Dit is een stoornis waarbij het lichaam minder gevoelig is geworden voor insuline. Het lichaam probeert het effect op te vangen door meer insuline te maken. Dit kan uiteindelijk toch niet voorkomen dat er suikerziekte ontstaat. We spreken dan van diabetes mellitus type 2. Al in een vroeg stadium van insulineresistentie kan leververvetting worden gevonden. De meningen over het precieze mechanisme zijn nog verdeeld. Waarschijnlijk spelen in elk geval erfelijke factoren een rol. Overgewicht zelf leidt ook tot insulineresistentie.

Het metabole syndroom

We spreken van het metabole syndroom als er sprake is van de combinatie van 5 risicofactoren. Dit zijn de taille omvang (bij mannen >102 cm en bij vrouwen >88 cm), verhoogde bloeddruk, verhoogd triglyceridengehalte, een laag HDL- cholesterol en een verhoogd glucose gehalte. Deze oorzaken kunnen dus in alle gevallen leververvetting geven, maar waarschijnlijk hebben niet alle mensen met overgewicht en het metabole syndroom een echte vetlever.

Overmatig alcoholgebruik

In de helft van de gevallen is overmatig en langdurig alcoholgebruik de oorzaak van leververvetting. Alcohol wordt via het bloed naar de lever getransporteerd. Meer dan 90% van de alcohol wordt hier afgebroken. Bij dit proces ontstaan afbraakproducten, die agressief en schadelijk zijn voor de lever. Een chronisch teveel aan alcohol kan een vernietigend effect hebben op de lever. De levercellen beschadigen en de normale processen in de lever verlopen niet meer naar behoren. Zo zal de aanmaak en omzetting van voedingsstoffen minder goed gaan, waardoor water, eiwitten en vetten zich ophopen in de levercellen.
Minder vaak voorkomende oorzaken:

Medicijngebruik

(o.a. cordarone, nifedipine, sommige corticosteroiden enz.). Bij bepaalde erfelijke stoornissen in de vetstofwisseling.Na bepaalde operaties zoals verwijdering van een groot stuk van de dunne darm. Tijdens de zwangerschap kan een zeldzame vorm van leververvetting voorkomen, de zogenaamde acute vetlever.

Diagnose

Bij het lichamelijk onderzoek kan de lever iets vergroot en gevoelig zijn. Door bloedonderzoek kan gekeken worden of de lever nog goed functioneert. De transaminasen (ASAT en ALAT) zijn licht tot matig verhoogd, evenals het gammaGt. Ook het alkalische fosfatase kan wat verhoogd zijn. Door echografie kan leververvetting zichtbaar worden. Er moet dan wel > 30% van de lever vervet zijn. Kleinere hoeveelheden vet kunnen wel met een MRI-scan worden aangetoond. Wanneer een lichte verhoging van de transaminasen is aangetoond en een vervetting zichtbaar is op de echo of MRI, dan is een leverbiopt niet nodig.

Behandeling

Er is geen medicijn beschikbaar om leververvetting te genezen. Leververvetting is echter een omkeerbaar proces, de lever heeft een herstellend vermogen. De behandeling bestaat dan ook uit het wegnemen van de oorzaak. De vetstapeling verdwijnt hierdoor meestal vanzelf weer. Voor veel mensen betekent dit een aanpassing van de levensstijl en voedingsgewoonten: geen alcohol drinken (ook wanneer alcoholgebruik niet de oorzaak is), gezond en gevarieerd eten (weinig vet) en gewichtsverlies. Een gezonde voeding en extra lichaamsbeweging verminderen ook een eventueel aanwezige insulineresistentie. Diabetes type 2 zal daarnaast met medicijnen behandeld moeten worden.