|
in dit artikelen bespreken we de volgende zaken:
1. Leveraandoeningen die uitsluitend ontstaan in de zwangerschap
2. Leveraandoeningen die ontstaan tijdens de zwangerschap en hun invloed hierop
3. Zwangerschap bij patiënten met een reeds bestaande leveraandoening
1. Leveraandoeningen die uitsluitend ontstaan in de zwangerschap
Zwangerschapsbraken
In de eerste maanden van de zwangerschap is ochtendbraken een zeer veel voorkomend verschijnsel. In extreme gevallen is het braken zeer heftig en duurt het bijna de gehele dag. Dit kan dan gepaard gaan met uitdroging en andere verschijnselen. Meestal zijn de verschijnselen na week 20 verdwenen maar soms duren ze de gehele zwangerschap.
Bij laboratoriumonderzoek wordt in ongeveer 50% verhoging van de transaminasen gevonden tot ±1000 U. In ernstige gevallen ontstaat er ook geelzucht. Uiteraard moeten in een dergelijke situatie wel andere leverziekten worden uitgesloten d.m.v. bloedonderzoek. De behandeling bestaat uit vochtinfusen en middelen tegen het braken.
Acute vetlever (acute Fatty Liver)
Deze zeldzame aandoening ontstaat vrijwel altijd na week 26 van de zwangerschap, in uitzonderlijke gevallen een aantal weken eerder.
Verschijnselen kunnen sterk variëren en kunnen lijken op een virusinfectie. Zo zijn b.v. misselijkheid en braken vaak aanwezig evenals vermoeidheid. Ook buikpijn kan aanwezig zijn. Het laboratorium onderzoek laat zien dat er sprake is van leverfalen. Het bilirubinegehalte is verhoogd (geelzucht), de stolling is gestoord met een verlenging van de PTT tijd.De transaminasen zijn meestal verhoogd, maar blijven onder de 750 Uil. De bloedplaatjes blijven normaal.
Naast de leverproblemen zijn er vaak ook verschijnselen van een preeclampsie, zoals hoge bloeddruk- eiwit in de urine e.d.. Soms kunnen lage bloedsuikers ontstaan.
Een leverbiopsie laat duidelijke afwijkingen zien waardoor de diagnose definitief gesteld kan worden. In het biopt wordt een specifieke vetopslag gevonden en schade aan de levercellen. (vandaar de naam vetlever). De oorzaak van deze afwijking is niet zo duidelijk. In een aantal gevallen kon worden aangetoond dat de baby een aangeboren afwijking had voor de verwerking van vetzuren. Er was dan sprake van een zogenaamde enzymafwijking. Het zou kunnen betekenen dat de moeder deze afwijking ook in aanleg had en dat deze zich dus tijdens de zwangerschap openbaarde.
De vrouwen die deze aandoening krijgen zijn meestal in verwachting van hun eerste kind of hebben een meerling zwangerschap.
De behandeling bestaat uit het zo snel mogelijk afbreken van de zwangerschap. Na de bevalling treedt er vrijwel altijd volledig herstel op hoewel de eerste dagen vaak intensieve behandeling op de intensive care nodig is. In principe is een levertransplantatie nooit nodig omdat de lever zich uiteindelijk voor 100% herstelt. Er dient altijd onderzoek plaats te vinden naar eventuele enzymstoornissen omdat dit consequenties heeft voor het kind en volgende zwangerschappen. Indien er geen afwijkingen worden gevonden kan een volgende zwangerschap in principe zonder problemen verlopen.
HELLP syndroom
Het HELLP syndroom bestaat uit hemolyse, verhoging van de transaminasen en een daling van het aantal bloedplaatjes. De letter "E" slaat op het engelse woord elevation = verhoging en de laatste "L" op low platelets = lage bloedplaatjes. Hemolyse is het kapot gaan van rode bloedcellen met als resultaat bloedarmoede.
In ongeveer 20% van de gevallen ontstaat dit syndroom als onderdeel van een pre-eclampsie. Pre-eclampsie noemen we de situatie tijdens de zwangerschap als er sprake is van een hoge bloeddruk en eiwit in de urine. Deze toestand kan uitmonden in een eclampsie, de zgn. zwangerschapsstuipen. Het ontstaat meestal na de 27 week van de zwangerschap maar kan ook eerder ontstaan In ongeveer 30% ontstaan de verschijnselen na de zwangerschap.
De verschijnselen kunnen sterk variëren, vaak is er buikpijn en zijn er klachten van misselijkheid en braken. Ook hoofdpijn kan deel van de klachten uitmaken. Soms is er ook sprake van geelzucht. In een klein aantal gevallen is er sprake van afwijkingen die waarschijnlijk moeten worden gezien als een ernstige vorm van het HELLP syndroom. Het betreft dan bloedingen in de lever en leverinfarcten. Deze "complicaties" zijn uiterst zeldzaam.
De diagnose van het HELLP syndroom wordt gesteld aan de hand van de laboratoriumafwijkingen. De functie van de lever is normaal in tegenstelling tot de acute vetlever.
Bij verdenking op leverbloedingen of leverinfarcten kan het nodig zijn een CT scan of MRI foto te maken. Een leverbiopsie is vrijwel nooit nodig en ook niet gewenst gezien het risico op bloedingen.
De oorzaak van deze aandoening is nog niet duidelijk. Het komt vaker voor in de eerste zwangerschap of vreemd genoeg ook in de zwangerschap van een nieuwe partner. Mogelijk speelt het afweersysteem dus een rol. De behandeling is ook hier het zo snel mogelijk afbreken van de zwangerschap. Soms wordt geprobeerd om de zwangerschap nog wat te "rekken" om de baby een wat betere kans te geven. Vaak is het een subtiele afweging van de risico's voor moeder en ongeboren kind. Ook in de zeer ernstige gevallen van leverbloedingen en grote infarcten is volledig herstel van de lever mogelijk zonder een levertransplantatie.
Zwangerschaps-cholestase
Tijdens de zwangerschap kan galstuwing in de galwegen binnen de lever ontstaan. We noemen dit zwangerschapscholestase. Het ontstaat meestal in de laatste 3 maanden van de zwangerschap.
Het belangrijkste verschijnsel van de cholestase is de jeuk. Verder worden er bij laboratorium - onderzoek milde of wat duidelijker afwijkingen gevonden die duiden op galstuwing (cholestase). Na de zwangerschap verdwijnen deze verschijnselen weer vrij snel. Deze aandoening heeft helaas wel negatieve gevolgen voor het ongeboren kind. Kinderen worden te vroeg geboren, er is een verhoogde kans op sterfte rond de bevalling en de kans op het krijgen van een doodgeboren kind neemt toe. De oorzaak is nog niet echt opgehelderd. Meerdere factoren spelen waarschijnlijk een rol. Er is een erfelijke aanleg en waarschijnlijk spelen ook omgevingsfactoren een rol.
Deze aandoening komt vooral in Scandinavië voor en in Chili, maar zeker ook in Nederland. Waarschijnlijk wordt deze aandoening te weinig gediagnostiseerd. Inmiddels is er een goede behandeling mogelijk n.l. met ursodeoxychol. Het helpt tegen de jeuk, vermindert de galstuwing en vermindert het risico voor het ongeboren kind. Het middel kan zonder problemen tijdens de zwangerschap worden gegeven.
2. Leveraandoeningen die ontstaan tijdens de zwangerschap en hun invoed hierop
Virusinfecties die tijden de zwangerschap ernstige leverproblemen kunnen geven:
Een infectie met het herpes simplex virus
Bij niet zwangeren verloopt deze infectie meestal mild, vaak ongemerkt. Bij zwangeren kan een eerste infectie met het virus leiden tot een zeer ernstige leverontsteking met zeer hoge transaminasen, waarden van > 5000. Ook zijn er stoornissen in de stolling. Vreemd genoeg ontbreekt meestal de icterus (geelzucht). Omdat de infectie ook in de hersenen aanwezig kan zijn kunnen deze patiënten ook suf e.d. zijn.
De diagnose kan met een leverbiopsie makkelijk worden gesteld en ook bloedonderzoek kan helpen.
Er is een goede behandeling n.l. acyclovir. Uiteraard is een snelle diagnose en start van de behandeling wel belangrijk voor een goede afloop.
Ditzelfde virus veroorzaakt ook de in de volksmond bekende "koortslip'.
Als iemand het virus reeds onder zich heeft, zijn reeds antistoffen gevormd en is er geen risico.
Een infectie met het hepatitis E virus
Deze infectie kan alleen worden opgelopen in de landen waar het virus voorkomt t. w .China, India, Afrika en het Midden-Oosten. De infectie wordt verkregen door contact met besmet water en lijkt sterk op hepatitis A. De infectie verloopt mild behalve bij zwangeren, vooral na week 26. Bij deze groep kan de infectie een zeer ernstige leverontsteking met leverfalen geven.
3. Zwangerschap bij patiënten met een reeds bestaande leveraandoening
Informatie volgt binnenkort
|
