Leververvetting

De lever speelt een belangrijke rol bij de vetstofwisseling in het lichaam. In de eerste plaats door de productie van gal is de lever betrokken bij de vertering van de vetten in de twaalfvingerige darm.
De lever neemt afbraakproducten van vetten (de vrije vetzuren) op uit het bloed en verwerkt deze tot andere vetachtige stoffen die vervolgens weer in het bloed worden uitgescheiden. Daarnaast maakt de lever zelf cholesterol.Als er een storing in de vetstofwisseling optreedt, kan zich vet in de levercellen ophopen.
Dit wordt leververvetting of steatose genoemd. De stoornis wordt veroorzaakt door een te groot aanbod van de afbraakproducten van de vetten. De capaciteit van de lever, die verder meestal gezond is, schiet dan tekort om deze afbraakproducten te verwerken.
Het is dus een misverstand te denken dat het gebruik van vet voedsel leidt tot een vetlever.
Het vet in de lever is op zich niet schadelijk. Omdat de lever in deze situatie echter wel gevoelig is voor andere schadelijke invloeden en daardoor makkelijker kan beschadigen, is het toch van belang dat de oorzaak van de steatose wordt gevonden en zo mogelijk wordt aangepakt.

Wat zijn de verschijnselen?
Verreweg de meeste mensen hebben geen klachten, maar soms kan vermoeidheid en wat vage buikpijn voorkomen. Een leververvetting wordt dan ook meestal bij toeval gevonden, vooral door afwijkingen in het laboratoriumonderzoek. Vaak gaat het om routineonderzoek, b.v. bij een keuring of na bezoek aan de huisarts

Wat zijn de oorzaken?

Overgewicht
Hierbij is het aanbod van de vetafbraak producten aan de lever flink verhoogd, waardoor de lever te weinig verwerkingscapaciteit heeft en het vet in de lever gaat opslaan. Vooral de mensen die veel vet in de buik hebben, zijn hier gevoelig voor.

Insulineresistentie
Dit is een stoornis waarbij het lichaam minder gevoelig is geworden voor insuline. Het lichaam probeert het effect op te vangen door meer insuline te maken.

Dit kan uiteindelijk toch niet voorkomen dat er suikerziekte ontstaat. We spreken dan van diabetes mellitus type 2. Reeds in een vroeg stadium van insulineresistentie kan levervetting worden gevonden. De meningen over het precieze mechanisme zijn op dit moment nog gedeeltelijk in discussie.

Waarschijnlijk spelen in elk geval erfelijke factoren een rol. Overgewicht zelf leidt ook tot insulineresistentie

Het metabole syndroom
We spreken van het metabole syndroom als er sprake is van de combinatie van 5 risicofactoren. Dit zijn de taille omvang (bij mannen >102 cm en bij vrouwen >88 cm), verhoogde bloeddruk, verhoogd triglyceridengehalte, een laag HDL- cholesterol en een verhoogd glucose gehalte.

Overmatig alcoholgebruik
Deze oorzaken kunnen dus in alle gevallen leververvetting geven, maar waarschijnlijk hebben niet alle mensen met overgewicht en het metabole syndroom een echte vetlever.
Minder vaak voorkomende oorzaken:

Medicijngebruik
(o.a. cordarone, nifedipine, sommige corticosteroiden enz.).
Bij bepaalde erfelijke stoornissen in de vetstofwisseling.

Na bepaalde operaties b.v. verwijdering van een groot stuk van de dunne darm etc.
Tijdens de zwangerschap kan een zeldzame vorm van leververvetting voorkomen, de zogenaamde acute vetlever.

Hoe wordt de diagnose gesteld?
Bij het lichamelijk onderzoek kan de lever iets vergroot en gevoelig zijn. Door bloedonderzoek kan gekeken worden of de lever nog goed functioneert. De transaminasen (ASAT en ALAT) zijn licht tot matig verhoogd, evenals het gammaGt. Ook het alkalische fosfatase kan wat verhoogd zijn. Door echografie kan leververvetting zichtbaar worden. Er moet dan wel > 30% van de lever vervet zijn. Kleinere hoeveelheden vet kunnen wel met een MRI-scan worden aangetoond. Wanneer een lichte verhoging van de transaminasen is aangetoond en een vervetting zichtbaar is op de echo of MRI, dan is een leverbiopt niet nodig.

Hoe is leververvetting te behandelen?
In de meeste gevallen kan de steatose verdwijnen door de achterliggende oorzaak weg te nemen. De belangrijkste therapie is meestal gewichtsverlies bereiken. Naast gezonde voeding is extra lichaamsbeweging en sport het belangrijkste. Hiermee vermindert men ook de insulineresistentie. Indien er sprake is van diabetes mellitus type 2 moet deze, als het kan, behandeld worden met medicijnenen die de insuline resistentie verbeteren. Het alcoholgebruik verminderen tot gemiddeld 2 eenheden per dag voor mannen en 1 eenheid per dag voor vrouwen. Op dit moment zijn er geen speciale medicijnen tegen leververvetting.

Meer diepgaandere informatie lezen over leververvetting en verscheidene andere ziektebeelden?
Word dan lid van de NLV en krijg zo toegang tot het extra ledenmenu (naast vele andere voordelen, zoals gratis brochures en gratis toegang tot alle bijeenkomsten).

Hieronder vindt u voorbeelden van artikelen op het afgeschermde Ledenmenu.

Artikelen ziektebeelden Ledenmenu:

Leververvetting en NAFLD / NASH
Met de toenemende welvaart zijn er ook nieuwe leverziekten aan de horizon verschenen. Vet kan ook opgeslagen worden in de lever. De leververvetting heet NAFLD. Er zijn een aantal duidelijke richtlijnen die voor elke patiënt met leververvetting gelden...
Complicaties van levercirrose
Bij het landelijk bureau komen regelmatig vragen binnen die te maken hebben met een vergevorderde levercirrose. In dit artikel worden complicaties van levercirrose beschreven...
Galwegcomplicaties na levertransplantatie
Galwegcomplicaties na levertransplantatie, een lastig probleem…Welke problemen van de galwegen bestaan er nou eigenlijk na een levertransplantatie? Waarom ontstaan ze? Wat kan eraan gedaan worden?...
Uitkomsten onderzoek AIH/PBC/PSC
De NLV heeft in samenwerking met het onderzoekbureau Trigenum een onderzoek gehouden onder leden met de ziektebeelden AIH/PBS/PSC. Het onderzoek, waaraan 338 mensen hebben deelgenomen(!), heeft zeer veel en interessante inzichten opgeleverd. In dit artikel zetten wij een aantal resultaten op een rij...
Vervolg uitkomsten onderzoek AIH/PBC/PSC
Eerder werd als een van de opvallende resultaten van het onderzoek ‘jeuk als meest genoemde bijverschijnsel’ vermeld. In dit artikel zal dieper worden ingegaan op de bijverschijnselen jeuk en spier- en gewrichtsklachten...
Behandeling slokdarmspataderen
De oorzaak van slokdarmspataderen is een verhoogde bloeddruk in de poortader, waardoor meer bloed via de aders in de slokdarm gaat stromen. De ernst van de slokdarmspataderen wordt vastgesteld d.m.v. een oesophagoscopie en gastroscopie. Afhankelijk van de ernst onderscheiden we graad 1 t/m 4...
Opsporing en diagnostiek goedaardige levertumoren
In het AMC Amsterdam wordt een wetenschappelijk onderzoek (DiFa-trial) uitgevoerd ten behoeve van de opsporing en diagnostiek van goedaardige levertumoren...
Diagnose en behandeling kwaadaardige levertumoren
Welke behandelwijzen en methoden zijn er om kwaadaardige tumoren te diagnostiseren?...
PSC en risico op kanker
Primaire scleroserende cholangitis (PSC) verloopt meestal progressief en kan uiteindelijk leiden tot leverfalen. Een levertransplantatie is momenteel de enige therapeutische optie, er zijn geen medicijnen voorhanden die de ziekte kunnen genezen. Naast het risico op leverfalen wordt de levensverwachting van PSC patiënten ook bedreigd door een verhoogd risico op het ontwikkelen van kanker, in het bijzonder kanker van de galwegen (cholangiocarcinoom, afgekort tot CCA) en dikke darmkanker (colorectaal carcinoom, afgekort tot CRC)...
Richtlijnen behandeling Hepatitis B en C
Het Nederlands Genootschap van Maag-Darm-Leverartsen heeft richtlijnen opgesteld voor de behandeling van een chronische hepatitis-B-virusinfectie en chronische hepatitis-C-virusinfectie. Er worden aanbevelingen gedaan voor de evaluatie voorafgaand aan de behandeling, de keuze en diuur van de behandeling en het vervolg tijdens en na de behandeling...
Levensbeschouwelijk welbevinden van levertransplantatiepatiënten
In samenwerking met de werkgroep Transplantatie heeft godsdienstwetenschapper Ton Scholte een afstudeeronderzoek verricht. Hierbij stond de volgende onderzoeksvraag centraal: ‘Hoe vergaat het transplantatiepatiënten in levensbeschouwelijk, psychosociaal en emotioneel opzicht in de verschillende fasen rondom hun levertransplantatie?’...