Hepatitis B

Wat is hepatitis B?

Hepatitis is een ontsteking van de lever. Het woord is afgeleid uit het Grieks. Het woord ‘hepar’ betekent lever en ‘itis’ betekent ontsteking. Er zijn verschillende soorten hepatitis, omdat een ontsteking van de lever verschillende oorzaken kan hebben.

Bij hepatitis B gaat het om een ander virus dan bij hepatitis A en C. Het zijn alle drie leverontstekingen die veroorzaakt worden door infectie met een virus. Ze worden daarom ook wel virale hepatitis genoemd.

Hoe kan je hepatitis B krijgen?

Het hepatitis B-virus wordt overgedragen via seksueel contact en via bloed. Iemand kan besmet raken als hij in aanraking komt met het bloed van iemand die drager is van het hepatitis B-virus.  Zo kan het virus worden overgebracht bij snijwonden of via besmette naalden. Als apparatuur niet goed gesteriliseerd wordt, kan het hepatitis B-virus ook overgebracht worden via medische of tandheelkundige ingrepen of bij het plaatsen van tatoeages. Het virus kan ook bij bijtwonden worden overgedragen als bloederig speeksel  van een drager in de wond komt.  In landen waar de gezondheidszorg op een laag peil staat (Azië en Afrika) loopt men ook risico bij bloedtransfusies of toediening van overige bloedproducten.

Baby’s kunnen tijdens de bevalling worden besmet als de moeder drager is van het virus.

 

Het Hepatitis B-virus is 50-100 maal besmettelijker dan HIV. Het virus kan minstens een week buiten het lichaam overleven.

 

Door middel van een eenvoudige bloedtest kan onderzocht worden of je met het hepatitis B virus bent besmet. Gelukkig is er een vaccin dat je tegen hepatitis B kan beschermen.

Terug naar boven

Preventie hepatitis B

Hepatitis B preventie

Hepatitis B is te voorkomen door veilig te vrijen met condoom. Hepatitis B kan ook voorkomen worden door vaccinatie. Er bestaat tegen hepatitis B een goedwerkend vaccin. Het vaccin beschermt vrijwel iedereen tegen besmetting met het hepatitis B-virus. Een volledige vaccinatie bestaat uit 3 injecties, die verspreid over een half jaar gegeven worden (op maand 0, 1 en 6).

Vier tot zes weken na de laatste vaccinatie wordt het bloed onderzocht. Er wordt gekeken of het lichaam genoeg antistoffen tegen het virus heeft aangemaakt. De hoeveelheid antistoffen heet “anti-HBs titer”. Deze titer moet in Nederland hoger dan 10 internationale eenheden per liter (10 IE/L) zijn. Er is dan voldoende bescherming tegen het virus. 95% van de mensen bouwt na volledige vaccinatie voldoende antistoffen op.

Terug naar boven

Wat zijn de verschijnselen van hepatitis B?

Hepatitis B verschijnselen

Welke klachten geeft hepatitis B?

De meeste mensen krijgen pas in een laat stadium klachten; dan is de lever ernstig aangetast. Verschijnselen zijn bijvoorbeeld gele verkleuring van het oogwit, donkere urine en stopverfkleurige ontlasting. Sommige mensen hebben deze verschijnselen al vrij snel na besmetting met het hepatitis B-virus.

Terug naar boven

Onderzoek voor diagnose hepatitis B

Hepatitis B onderzoek voor diagnose

De meeste mensen (80-90%) die op volwassen leeftijd besmet raken met hepatitis B, genezen. Bij 20% blijft het virus aanwezig. Als kinderen geïnfecteerd raken, is de kans 80-90% dat zij drager worden van het virus. Mensen bij wie het virus aanwezig blijft, hebben een verhoogde kans op levercirrose en leverkanker (hepatocellulair carcinoom). Om de diagnose vast te kunnen stellen of het voortschrijden van de ziekte te kunnen monitoren, kunnen patiënten te maken krijgen met de volgende soorten testen:

Bloedtesten

HBsAg:  Een test op “hepatitis B surface antigeen”; een deel van het oppervlak van het virus.     
  Als dit aanwezig is (HBsAg positief), betekent dit dat iemand besmet is met het hepatitis B-virus.  
Anti-HBc:  Een test op antistoffen tegen het “hepatitis core antigeen”. Iedereen die ooit in contact is geweest   
  met het hepatitis B-virus heeft deze antistoffen in het bloed, ook als hij/zij allang genezen is.  
HBe Ag:  Een test op “hepatitis Be anti­geen”, een deel van de kern (core) van het virus.       
  Dit is aanwezig bij een acute hepatitis B en in de meeste gevallen bij een chronische actieve hepatitis.  
HBV-DNA:  Een test op het erfelijke mate­riaal van het hepatitis B-virus (DNA). Het erfelijke materiaal is   
  aantoonbaar in het bloed als het virus zich vermenigvuldigt. Er is sprake is van een actieve (chronische) infectie.

De ernst van de fibrose kan op verschillende manieren worden vastgesteld, door middel van een leverbiopsie en door middel van de fibroscan.

Bij leveraandoeningen zullen ook de volgende bloedtesten worden aangevraagd om de leverfunctie te kunnen beoordelen:

ALAT: enzym in de levercel; bij beschadiging van de levercel komt het enzym in het bloed.  
Bilirubine:  galkleurstof, kan verhoogd zijn als de lever de galkleurstof niet goed kan omzetten.   
  Dit kan tot gele verkleuring van het oogwit en de huid leiden (geelzucht).    
Albumine:   eiwit, wordt aangemaakt in de lever. Het eiwitgehalte in het bloed daalt als de leverfunctie afneemt.

Leverbiopsie

Vaststellen van de ernst van ontsteking en verlittekening kan het beste door middel van een leverbiopt. Dit is dan ook de 'gouden standaard'. Bij een leverbiopsie wordt door de huid via een lange, dunne, holle naald een klein stukje weefsel uit de lever gehaald voor onderzoek. 

Fibroscan

De fibroscan werkt met geluidsgolven die door de lever gaan (er is geen beeld zoals bij de bekende echografie). Met de fibroscan wordt de elasticiteit van de lever gemeten. De elasticiteitswaarde wordt uitgedrukt in kilopascals ( kPa) en is een maat voor de ernst van fibrose. Normaal is de elasticiteitswaarde 3-5 kPa; bij een waarde >12 kPa is er in principe sprake van een cirrose.

Het is een eenvoudig en pijnloos onderzoek. Het onderzoek is minder goed uit te voeren bij patiënten met ernstig overgewicht en patiënten met veel vocht in de buik.

Door onderzoek van de lever met behulp van de fibroscan is een leverbiopsie vaak niet nodig. Niet ieder ziekenhuis heeft een fibroscan.

Terug naar boven

Behandeling hepatitis B

Mensen met acute hepatitis B hebben geen antivirale behandeling nodig. De meesten van hen zullen de infectie ‘klaren’. Klaring betekent dat het virus niet langer aanwezig is. Deze mensen hebben antilichamen tegen het hepatitis B-virus gevormd en zijn niet langer besmettelijk.

Behandeling van chronische hepatitis B hangt af van de hoeveelheid virus in het bloed en de mate van leverbeschadiging. Regelmatige controle wordt aanbevolen en behandeling zal gestart worden als de conditie van de lever achteruitgaat of als het aantal virusdeeltjes in het bloed toeneemt.

De behandeling kan bestaan uit peginterferon, entecavir of tenofovir. Peginterferon stimuleert het immuunsysteem en wordt per injectie eenmaal per week gedurende maximaal 48 weken toegediend. Het middel heeft veel bijwerkingen.

Therapietrouw is bij de behandeling van hepatitis B erg belangrijk.

Zowel entecavir als tenofovir zorgen ervoor dat het virus zich niet kan vermenigvuldigen. Deze middelen moeten meestal langdurig gebruikt worden, vaak levenslang. Soms kan het middel, als gebleken is dat het virus niet meer aantoonbaar is, gestopt worden. Therapietrouw is bij de behandeling van hepatitis B erg belangrijk: het geneesmiddel op de juiste manier, dus precies zoals het voorgeschreven is, gebruiken. 

Terug naar boven

Hepatitis B en zwangerschap

Hepatitis b en zwangerschap

Bij 80% van de mensen die als baby besmet raken met het hepatitis B-virus, blijft het virus in het lichaam aanwezig. In Nederland worden daarom zwangere vrouwen getest op hepatitis B.

Als blijkt dat de vrouw hepatitis B heeft, moet de baby direct na de bevalling immunoglobulinen toegediend krijgen. Immunoglobulinen beschermen de baby tegen hepatitis B. Omdat de bescherming door immunoglobulinen niet lang duurt, krijgt de baby ook een hepatitis B vaccinatie.

De eerste vaccinatie moet in de eerste week na de bevalling gegeven worden. Vervolgens wordt de baby volgens het Rijksvaccinatieprogramma gevaccineerd op de leeftijd van 2, 3, 4 en 11 maanden.

Belangrijk is dat de moeder na de bevalling verder gecontroleerd wordt om te zien of zij behandeld moet worden voor hepatitis B. Dit wordt vaak vergeten! 

Terug naar boven

Hepatitis en voeding

Uit verschillende studies blijkt dat 2 koppen koffie per dag een gunstig effect heeft op de lever. Alcohol daarentegen heeft een ongunstig effect op de lever. Dit geldt ook voor overgewicht.

Drink dagelijks tenminste 2 koppen koffie!

Om zo goed mogelijk voor je lever te zorgen is gezonde voeding (weinig vetten, weinig calorieën) belangrijk. Zorg regelmatig voor voldoende lichaamsbeweging (> 5000 stappen/dag), vermijd alcohol en drink dagelijks tenminste 2 koppen koffie.

Bij patiënten met levercirrose blijkt ondervoeding vaak aanwezig te zijn. Als er sprake is van ondervoeding is het belangrijk om dagelijks voldoende plantaardige eiwitten en koolhydraten te eten.

Terug naar boven

Ervaringsverhalen

Hepatitis B: Zorgen voor elkaar

Donald en zijn vrouw zijn al 29 jaar gelukkig getrouwd. Maar ze hebben ook moeilijke tijden gekend. Toen Donald doodziek was door hepatitis B, was dit erg zwaar voor hen beiden.

Lees meer...

Hepatitis B: Het was een toevalstreffer

Terugkijkend in de tijd is aan de hand van mijn ziektegeschiedenis de ontdekking en het bekend worden van het hepatitis B virus zichtbaar.

Lees meer...

Hepatitis B: Van actief naar hulpeloos

Mijn verhaal begint in 1993. In dat jaar kreeg ik op een dag jeuk en uitslag. Dit werd steeds heftiger. Mijn huisarts gaf mij medicijnen tegen allergie, maar dat hielp niet.

Lees meer...

BIBHEP

BIBHEP staat voor Bewustzijn, Identificatie en Behandeling van chronische hepatitis B en chronische hepatitis C.

Het BIBHEP programma is in 2011 gestart om het volksgezondheidsprobleem van chronische hepatitis B onder de aandacht te brengen van professionals. Ondanks de beschikbaarheid van effectieve antivirale middelen is er nog steeds sprake van een stijgend sterftecijfer. In 2013 is dit programma uitgebreid met hepatitis C.

Het programma is gericht op huisartsen, specialisten in de gastro-enterologie of infectieziekten en zorgverleners werkzaam bij GGD en verslavingszorg. Er worden voor hen workshops in samenwerking met de ziekenhuizen georganiseerd.

Het doel van het BIBHEP programma is dat de sterfte aan de gevolgen van chronische hepatitis B en chronische hepatitis C in Nederland gaat dalen.

Het programma wordt uitgevoerd door een samenwerkingsverband tussen LiverDoc, Erasmus MC/ GGD Rotterdam Rijnmond en de Nederlandse Leverpatiënten Vereniging.

Ervaringsdeskundigen

De NLV levert een bijdrage door inzet van ervaringsdeskundigen bij de workshops voor huisartsen en GGD-artsen.

Bent u ervaringsdeskundige op het gebied van hepatitis B en/of hepatitis C en zou u deze ervaringen willen overbrengen tijdens een workshop, dan kunt u zich aanmelden bij José Willemse via info@leverpatientenvereniging.nl. Bij haar kunt u ook nadere informatie opvragen.

U krijgt van tevoren een training van 1 dag (11.00 – 15.00 uur). Na de training wordt gekeken naar workshops in de buurt waar u wordt gevraagd uw verhaal te vertellen. U krijgt een reiskostenvergoeding van € 0,25 per km of de reëel gemaakte kosten op basis van OV 2e klas. 

Terug naar boven

Hepatitis Behandelcentra

Een aantal ziekenhuizen heeft een gecertificeerd hepatitis behandelcentrum. In deze centra zijn minimaal twee ervaren specialisten op het gebied van virale hepatitis werkzaam. Zij worden ondersteund door één of meerdere verpleegkundigen die extra onderwijs hebben gevolgd op het gebied van virale hepatitis en die ervaring hebben met patiënten die hepatitis hebben.

Het overzicht van deze gecertificeerde behandelcentra is te vinden op de website van de Vereniging van Maag- Darm- Leverartsen. 

Overzicht gecertificeerde behandelcentra

Deel dit artikel:

Hepatitis in verschillende vormen:

Contactgegevens

Van Boetzelaerlaan 24 J
3828 NS HOOGLAND
Tel: 085 - 27 34 988
E-mail: info@leverpatientenvereniging.nl
KvK: 40535249
Bank: NL 44 INGB 0000 361 038

Volg ons op