Arbeidsongeschiktheid opnieuw bekeken

Afdrukken

Op 1 oktober 2004 is de herbeoordelingsoperatie in de WAO gestart. Op basis van het nieuwe Schattingsbesluit zijn de regels aangescherpt. Bijna alle WAO’ers geboren na 1 juli 1954 (< 50 jaar) worden de komende 2,5 jaar door het UWV opgeroepen voor een herbeoordeling.

Deze herbeoordelingen zijn inmiddels in volle gang.  Wat is er veranderd en wie hebben er mee te maken?

Niet alle WAO’ers krijgen een oproep.
Mensen ouder dan 50 jaar worden niet herbeoordeeld (peildatum 1 juli 1954). Ook mensen die bij eerdere herbeoordelingen in 1987 en 1993 zijn ontzien worden niet opgeroepen. Iedereen die ná 1 januari 2004 langdurig ziek is geworden, gaat vallen onder de nieuwe wet WIA (Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen). Deze wet moet in werking treden op 1 januari 2006.

De ‘oude’ WAO blijft gelden voor mensen die op die datum al een WAO-uitkering hadden. 

Gang van zaken bij herkeuring
De herkeuring bestaat uit een medisch en een arbeidskundig onderzoek.

A. Het medisch onderzoek

De verzekeringsarts voert het medisch onderzoek uit. Naast een diagnose stelt de verzekeringsarts vast welke beperkingen iemand heeft voor het verrichten van werk.

Dit wordt vastgelegd in de Functionele Mogelijkheden Lijst (FML).

B. Het arbeidskundig onderzoek

De arbeidsdeskundige voert het arbeidskundig onderzoek uit. Hij bekijkt de FML, opleiding, werkervaring. Hij gaat aan de slag met de vernieuwde functieselectie en maakt een schatting van drie beroepen die betrokkene met zijn ziekte, handicap, opleiding en ervaring kan uitoefenen. Hij  berekent het arbeidsongeschiktheidspercentage: vergelijking van het loon dat iemand verdiende toen hij nog gezond was (=maatmanloon) met het loon dat hij met zijn ziekte of handicap kan verdienen (=restverdiencapaciteit). Uiteindelijk stelt de arbeidsdeskundige een reïntegratievisie op. Als iemand absoluut niet meer in staat is om te werken, wordt het arbeidskundig onderzoek achterwege gelaten.

Criteria nieuw Schattingsbesluit

Aangescherpte criteria medisch onderzoek

-         Bij het oordeel ‘medisch volledige arbeidsongeschiktheid’ wordt voortaan twee keer getoetst: door de verzekeringsarts én door een landelijke UWV-commissie.

-         Mensen met psychische klachten kunnen alleen direct volledig arbeidsongeschikt worden verklaard, als er sprake is van totaal persoonlijk en sociaal disfunctioneren op basis van een ernstige psychische stoornis.

-         Een werknemer is volledig en duurzaam arbeidsongeschikt als hij niet meer dan 20 procent van zijn laatstverdiende loon kan verdienen en niet meer beter kan worden.

Aangescherpte criteria arbeidskundig onderzoek

De arbeidsdeskundige selecteert minstens drie theoretische beroepen/functies. Nieuw hierbij is:

-         Een werknemer kan niet arbeidsongeschikt worden, doordat hij algemeen gebruikelijke vaardigheden mist. Algemeen gebruikelijke vaardigheden zijn vaardigheden die binnen zes maanden aan te leren zijn, niet beperkt door handicap (bijv Nederlandse taal en eenvoudig computergebruik).

-         Bij elke functie moeten ten minste drie reële arbeidsplaatsen (geen vacatures) worden gevonden, met een totaal van 3x3 = 9 arbeidsplaatsen (voorheen was dit 7 per functie, met een totaal van 30 arbeidsplaatsen).

-         Deeltijders kunnen ook fulltime functies worden voorgehouden (niet bij medische urenbeperking).

-         Ook functies met avondarbeid en weekeinddienst kunnen voortaan in beeld komen. Nachtdienst alleen als men dat al eerder deed.

Extra eisen motivering

Voor de herbeoordelingen maakt de UWV gebruik van een ondersteunend computerprogramma, het zogenaamde Claim-beoordelings- en Borgingssyteem (CBBS).

Dit is de opvolger van het Functie Informatiesysteem (FIS). In een serie uitspraken op 9 november 2004 is geoordeeld dat een beoordeling door middel van het CBBS tot nu toe minder inzichtelijk, minder verifieerbaar en minder toetsbaar is dan bij het FIS. Het UWV werd gehouden wijzigingen in dit systeem aan te brengen. Zolang dit niet is gebeurd, zal het UWV via extra verslaglegging en motivering voldoende inzicht in en mogelijkheid tot toetsing van de medische en arbeidskundige grondslagen van een besluit moeten verschaffen (uiterlijk tot 1 juli 2005).

Wat gebeurt er na afschatting?

De verlaging of stopzetting van de WAO-uitkering gaat twee maanden na de UWV-beschikking in. Indienen van een bezwaarschrift heeft geen schorsende werking. Aansluitend kan betrokkene recht hebben op een (aanvullende) WW-uitkering van minimaal zes maanden. Ontbreekt het recht op een WW dan bestaat soms de mogelijkheid voor een tijdelijke compensatie-uitkering van maximaal zes maanden. Daarna is men aangewezen op bijstand (WWB) of IOAW.

Werkgevers en werknemers kunnen tijdens of na de herbeoordeling bij het UWV terecht voor ondersteuning bij reïntegratie.

Bezwaar maken

Tegen een officiële herbeoordelingsbeschikking van het UWV kan binnen zes weken een (voorlopig) bezwaarschrift ingediend worden. Hierbij zijn een aantal vaste stappen te onderscheiden.

Voorlopig bezwaar maken en dossier (WAO en reïntegratie) opvragen.
Bij medische bezwaren (eigen) artsen consulteren door middel van vragenbrief.
Dagbesteding vóór en na ziekte/verslechtering inzichtelijk maken (dagboek). Gebruik van inventarisatie van de specifieke beperkingen van de FML van het UWV.
Schrijven van de brief met redenen van bezwaar. Check aan de hand van vaste vragen en de FML de rapportages van de verzekeringsarts en de arbeidsdeskundige en het reïntegratieverslag.
Versturen van het bezwaarschrift.
Indien van nadere stukken (tot uiterlijk 10 dagen vóór de hoorzitting).
Het eventueel mondeling toelichten van de bezwaren tijdens de hoorzitting (in persoon of via een gemachtigde).
De gehele beslissingsprocedure na indiening van het bezwaarschrift kan maximaal 21 weken duren.

Voor meer informatie:

Reïntegratietelefoon UWV 0900 – 9293 (3 c pm).

Juridisch Steunpunt (CG-raad) 035 – 6722666)

NLV belangenbehartiger 06 – 41511545 (na 18.00 uur)

www.uwv.nl

www.bureaurechtshulp.nl

Jan Jasper Homan, in Juris, december 2004